Seysmik kəşfiyyat

Seysmik kəşfiyyat süni yaradılmış elastik dalğaların qruntda yayılma sürətini ölçməklə yeraltı quruluşu öyrənən üsuldur. Dalğa çəkic zərbəsi və ya xüsusi mənbə ilə yaradılır, yer səthinə düzülmüş geofonlar onu qeydə alır, seysmik stansiya isə siqnalların gəliş vaxtlarını yüksək dəqiqliklə yazır.

Azərbaycan, xüsusən Bakı və Abşeron seysmik aktiv zonada yerləşdiyi üçün binaların zəlzələyə davamlılıq hesabatlarında qruntun seysmik xassələrə görə kateqoriyası əsas giriş parametridir. Uzununa (P) və eninə (S) dalğaların sürətlərinə əsasən qrunt kateqoriyası, üst 30 metrdə orta eninə dalğa sürəti (Vs30), qruntların dinamik deformasiya modulları və Puasson əmsalı hesablanır.

İşlərdə refraksiya (sınan dalğalar) üsulu, səth dalğalarının çoxkanallı analizi (MASW) və lazım olduqda quyu daxilində seysmik karotaj tətbiq edilir. Profillər mühəndis-geoloji quyuların yanından keçirilir ki, seysmik məlumatlar qazma nəticələri ilə korrelyasiya olunsun.

Nəticələr layihəçinin birbaşa istifadə edə biləcəyi formada — sürət kəsilişləri, cədvəllər və qüvvədə olan seysmik normalara (AzDTN) uyğun nəticələrlə hesabatda təqdim olunur.

Nə vaxt lazımdır

• Çoxmərtəbəli bina və məsuliyyətli qurğuların layihələndirilməsi
• Qruntun seysmik kateqoriyasının və Vs30-un təyini
• Seysmik mikrorayonlaşdırma üçün ilkin məlumat
• Qaya qruntların üst sərhədinin və aşınma zonasının təyini
• Qazma ilə əlçatmaz sahələrdə lay quruluşunun öyrənilməsi

Xidmətə daxildir

• Seysmik profillərin layihələndirilməsi
• Refraksiya və MASW üsulları ilə sahə qeydiyyatı
• P və S dalğa sürətlərinin təyini
• Vs30 və dinamik parametrlərin hesablanması
• Profillərin GNSS RTK ilə koordinatlaşdırılması
• Quyu məlumatları ilə korrelyasiya

İş necə aparılır

1. Layihə məlumatlarının və tələblərin öyrənilməsi
2. Profillərin yerləşdirilməsi və geofonların düzülməsi
3. Seysmik siqnalların qeydiyyatı
4. Məlumatların emalı və sürət modelinin qurulması
5. Hesabatın hazırlanması və təhvili

Nəticədə təhvil verilir

• P və S dalğalarının sürət kəsilişləri
• Qruntun seysmik kateqoriyası və Vs30 üzrə nəticə
• Dinamik deformasiya parametrləri cədvəli
• Profillərin yerləşmə planı və texniki hesabat