Mövcud binaların özül qruntlarının tədqiqi
Şurf və quyularla mövcud binanın özülünün və altındakı qruntların öyrənilməsi — deformasiyalar, yenidənqurma və mərtəbə artırma üçün.
Lisenziyalı xidmət · EL-845/2026
Mövcud binada çatlar yarandıqda, döşəmələr əyildikdə və ya bina üzərinə mərtəbə artırmaq planlaşdırıldıqda ilk sual özülün hansı qrunt üzərində durduğu və bu qruntun indiki vəziyyətidir. Bu tədqiqat özülün faktiki ölçülərini, onun altındakı qruntların xassələrini və qrunt sularının vəziyyətini müəyyən edir.
Tədqiqat nədir və nə üçün lazımdır
Yeni tikintidən fərqli olaraq, mövcud binada qrunt artıq illərlə yük altında işləyib: bir hissəsi sıxlaşıb, bir hissəsi isə sızan su xətləri, qrunt suyunun qalxması və ya qonşu qazıntılar nəticəsində zəifləyib. Köhnə binaların çoxunun layihə sənədləri və ilkin axtarış materialları saxlanılmayıb, özülün tipi və dərinliyi isə yalnız açılaraq müəyyən edilə bilər.
Tədqiqat iki sualın cavabını verir: deformasiyanın səbəbi qruntla bağlıdırmı və əsas əlavə yükü daşıya bilərmi. Bu məlumat əsasında konstruktor gücləndirmə həllini, mərtəbə artırmanın mümkünlüyünü və ya özülün genişləndirilməsini hesablayır. Binanın daşıyıcı konstruksiyalarının texniki vəziyyətini konstruktor qiymətləndirir; bizim işimiz özül və onun əsası barədə geoloji məlumatdır.
Nə vaxt tələb olunur
- divarlarda, özüldə və ya döşəmələrdə çatlar, binanın əyilməsi və qeyri-bərabər çökmə əlamətləri müşahidə edildikdə;
- bina üzərinə mərtəbə artırılması, çardaq mərtəbəsinin tikilməsi və ya funksiyasının dəyişdirilməsi planlaşdırıldıqda;
- yenidənqurma, zirzəminin dərinləşdirilməsi və ya binaya əlavə tikilməsi nəzərdə tutulduqda;
- zirzəmidə daimi rütubət, su yığılması müşahidə edildikdə;
- binanın yaxınlığında dərin özül çuxuru qazılması planlaşdırıldıqda və ya qazıldıqdan sonra deformasiya başladıqda;
- qəza vəziyyətindən sonra — su xəttinin partlaması, sel, sürüşmə əlamətləri.
İşlərin tərkibi
| İş | Məqsəd | Nəticə |
|---|---|---|
| Arxiv materiallarının və deformasiyaların təhlili | Binanın tarixini, mövcud layihə və axtarış məlumatlarını, çatların yerini öyrənmək | Şurf və quyuların yerləşmə proqramı |
| Özül yanında şurfların qazılması | Özülün tipini, materialını, dərinliyini, daban enini və vəziyyətini müəyyən etmək | Şurfların təsviri, özül eskizləri, fotolar |
| Bina yaxınlığında quyuların qazılması | Özül dabanından aşağıda qrunt qatlarını öyrənmək | Quyu sütunları, mühəndis-geoloji kəsilişlər |
| Özül altından monolitlərin götürülməsi | Yük altında işləmiş qruntun xassələrini təyin etmək | Nümunələr laboratoriya üçün |
| Laboratoriya sınaqları | Fiziki və mexaniki göstəriciləri, çökmə və şişmə qabiliyyətini təyin etmək | Normativ və hesabi göstəricilər |
| Qrunt suyu və aqressivlik | Su səviyyəsini və onun özül materialına təsirini qiymətləndirmək | Səviyyə ölçmələri, kimyəvi analiz |
Deformasiyalar davam edirsə, tədqiqatı çökmə monitorinqi ilə birləşdirmək məqsədəuyğundur: monitorinq prosesin davam edib-etmədiyini və sürətini göstərir.
Deformasiya səbəblərinin araşdırılması
Çatların forması və yeri çox vaxt səbəbə işarə edir, lakin nəticə yalnız şurf və quyu məlumatları ilə təsdiqlənir. Ən çox rast gəlinən səbəblər:
- sızan su və kanalizasiya xətləri nəticəsində qruntun islanması, çökən qruntlarda əlavə çökmə;
- özül altında qalmış tökmə qrunt və ya üzvi qatlar;
- gilli qruntların mövsümi şişməsi və qurumaqla büzülməsi;
- qrunt suyu səviyyəsinin qalxması və ya enməsi;
- qonşu sahədə özül çuxurunun qazılması, yamacda sürüşmə prosesləri;
- bina hissələrinin müxtəlif dərinlikdə və ya müxtəlif qrunt üzərində qurulması.
İşin mərhələləri
- Hazırlıq. Bina ilə tanışlıq, deformasiyaların qeydə alınması, mövcud sənədlərin təhlili, şurf və quyuların yerinin seçilməsi; yeraltı kommunikasiyaların yeri dəqiqləşdirilir.
- Çöl işləri. Şurflar əl ilə və ya kiçik texnika ilə qazılır, özül təsvir edilir və ölçülür, monolitlər götürülür, quyular qazılır, su səviyyəsi ölçülür.
- Laboratoriya. Qrunt və su nümunələri sınaqdan keçirilir.
- Kameral işlər. Özül eskizləri, kəsilişlər tərtib edilir, MGE ayrılır, deformasiyaların geoloji səbəbləri təhlil edilir.
- Təhvil. Hesabat sifarişçiyə və konstruktora təqdim edilir; şurflar doldurulub sıxlaşdırılır.
İstifadə olunan avadanlıq
- kompakt qazma qurğuları — bina yaxınlığında və həyətdə quyu qazmaq üçün;
- əl alətləri və kiçik ekskavator — özülə zərər vermədən şurf açmaq üçün;
- monolit götürmək üçün nümunəgötürənlər;
- yüngül dinamik zondlama qurğusu — qrunt sıxlığının dəyişməsini yoxlamaq üçün;
- geodeziya cihazları — şurf və quyuların binaya nisbətən yerini qeydə almaq üçün.
Təhvil verilən nəticə
- mühəndis-geoloji hesabat: geoloji quruluş, MGE və onların göstəriciləri, qrunt suları, deformasiya səbəbləri barədə nəticə;
- şurfların təsviri və özül eskizləri — tip, material, dərinlik, daban eni, vəziyyəti;
- quyu sütunları, kəsilişlər, şurf və quyuların yerləşmə sxemi;
- laboratoriya nəticələri və fotomateriallar;
- konstruktor üçün tövsiyələr — əsasın gücləndirilməsi, su xətlərinin və drenajın bərpası istiqamətində.
Sənədlər PDF formatında, qrafik əlavələr ehtiyac olduqda DWG formatında, kağız nüsxə razılaşma ilə təhvil verilir.
Müddət
- şurf və quyuların sayı, qazmanın binanın içində və ya çöldə aparılması;
- özülə çıxışın çətinliyi — asfalt, beton örtük, kommunikasiyalar;
- laboratoriya sınaqlarının həcmi.
Dəqiq müddət kommersiya təklifində göstərilir.
Sizdən hansı məlumatlar lazımdır
- binanın ünvanı, tikinti ili, mərtəbə sayı, varsa layihə və köhnə axtarış materialları;
- deformasiyaların təsviri və fotoları, nə vaxtdan müşahidə edildiyi;
- planlaşdırılan iş — mərtəbə artırma, yenidənqurma, gücləndirmə;
- şurf və quyular üçün yerə çıxış, örtüyün sökülməsinə razılıq.
Qiymətə nə təsir edir
- şurfların sayı və dərinliyi, örtüyün sökülüb bərpa edilməsi ehtiyacı;
- quyuların sayı və dərinliyi;
- laboratoriya sınaqlarının tərkibi;
- monitorinq və topoqrafik planaalmanın birlikdə sifariş edilməsi.
Təxmini qiymətlər mühəndis-geoloji axtarışın qiymətləri səhifəsindədir; dəqiq qiymət üçün qiymət sorğusu göndərin.
